Brazylia

To światowy potentat, jeśli chodzi o produkcję kawy. Przyjmuje się, że około 1/3 światowej produkcji kawy ma swoje miejsce właśnie w Brazylii, co oczywiście, pod tym względem, plasuje ją na pierwszym miejscu. Głównymi regionami, wiodącymi prym w produkcji kawy są Minas Gerais, Sao Paulo i Parana, znajdujące się w południowo-wschodniej części kraju. Największym portem, z którego kawa brazylijska jest eksportowana na cały świat jest Santos. Najczęściej uprawia się tutaj arabikę w odmianach: Bourbon, Catuai, Mundo Novo i Typica. Robusta uprawiana jest w znacznie mniejszym stopniu. Warunki klimatyczne panujące w Brazylii sprzyjają produkcji kawowców, należy jednak zaznaczyć, że większość plantacji nie odwzorowuje w pełni naturalnych warunków. Przede wszystkim, te olbrzymie plantacje nie są zacieniane, owoce kawowca dojrzewają szybciej niż powinny, stąd brak w kawach brazylijskich wyszukanych, charakterystycznych, mocnych smaków i aromatów. Ponadto, plantacje przemysłowe stosują zazwyczaj mechaniczną metodę zbierania owoców, a w ich obróbce wykorzystywana jest metoda „na sucho”, co niestety nie zapewnia kawie najlepszej jakości. Niemniej jednak, kawa brazylijska jest kawą smaczną, łagodną i co ważniejsze – w dużej mierze pozbawioną kwaskowatości. Wiele popularnych marek kawy, które znajdujemy na sklepowych półkach są mieszankami właśnie kaw brazylijskich. Tylko niewielki procent kaw brazylijskich to kawy certyfikowane, ekologiczne, odznaczające się wysoką jakością. Należą do nich m.in.: Pergamino Sul de Minas czy Yellow Bourbon.

Historia kawy w Ameryce Południowej sięga czasów kolonialnych, kiedy to Europejczycy, w zajmowanych przez siebie koloniach zakładali plantacje. Wiele źródeł podaje rok 1727 jako datę zasadzenia pierwszego drzewka kawowego na terytorium Brazylii. Istnieją jednak dwie wersje historii pojawienia się kawy w Brazylii. Jedna mówi, że została ona wykradziona przez Portugalczyków z Guany Francuskiej. Druga zaś mówi o przemyceniu sadzonki przez portugalskiego pułkownika, któremu w tej kwestii nie był przychylny gubernator sąsiadującej Guany Francuskiej ale jakoby rozkochał on w sobie jego żonę, która na pożegnanie wręczyła mu bukiet kwiatów z ukrytą w środku ową sadzonką drzewa kawowego. Jakakolwiek historia by nie była, faktem jest, że na przestrzeni kilkudziesięciu lat Brazylia stała się kawowym gigantem. I pozostaje nim po dzień dzisiejszy.

Ciekawostką jest, że Brazylia przoduje nie tylko w produkcji kawy, ale także jej spożycie jest ogromne i stawia kraj na drugim miejscu pod względem ilości wypitych litrów kawy przez jednego mieszkańca w ciągu roku. Brazylię wyprzedzają jedynie Stany Zjednoczone. Być może na statystyki na wpływ fakt, iż kawę piją w Brazylii nawet dzieci w szkołach podstawowych.

Wietnam

Pod względem ilości produkowanej kawy Wietnam zajmuje drugie miejsce w światowym rankingu. Produkcja kawy tego wschodnio-azjatyckiego kraju wyprzedza nawet krajową produkcję ryżu i herbaty. Jej historia również sięga czasów kolonialnych - została ona sprowadzona do kraju przez francuskich kolonistów w połowie XIX wieku. Początkowo, kawę uprawiono jedynie na prywatnych poletkach, z czasem jednak produkcja rozrosła się, stanowiąc główny dochód kraju. Dodatkowym bodźcem do gwałtownego rozwoju kawowego przemysłu, stało się zniesienie w 1994 roku embarga nałożonego na Wietnam przez Stany Zjednoczone.

Obecnie, największą prowincją Wietnamu, w której uprawia się kawowce jest Dak Lak, położona w regionie Płaskowyżu Centralnego znajdującego się w środkowej części kraju. Obszar ten jest wyżynny, ale w znacznej części pokrywają go równiny. Występuje tu łagodny mikro-klimat z umiarkowanymi opadami i średnią temperaturą ok. 25°C. Są to zatem bardzo dobre warunki do uprawy kawowców. Niestety, aby sprostać podaży plantacje rozrastają się kosztem lasów, masowo wycinanych przez miejscowych plantatorów. Ma to ogromny, negatywny wpływ na środowisko naturalne. Na tak ogromną skalę, w Wietnamie uprawia się jedynie robustę. Jak wiadomo, ten gatunek kawowca rośnie na niższych terenach, jest odporny na choroby, szkodniki i niekorzystne zmiany klimatu. Jego produkcja jest łatwa, a dzięki zastosowaniu sztucznych nawozów, również szybka. Plantacje nie są zacieniane a zbiory często zbierane maszynowo. W Wietnamie zatem uprawia się kawę gorszej jakości, która wykorzystywana jest głównie do produkcji kawy rozpuszczalnej lub jako dodatek do arabiki, w celu obniżenia jej ceny. Zbiory kawy odbywają się na plantacjach w porze suchej, mniej więcej od października do kwietnia.

W samym Wietnamie pija się kawę rozpuszczalną. W kawiarniach można natomiast dostać kawę dosyć grubo zmieloną, parzoną w specjalnych zaparzarkach, ustawianych na filiżance, do której spływa gęsty, mocny napar. Zazwyczaj na spód filiżanki wlewa się słodkie skondensowane mleko, które miesza się później z kawą. Wietnamczycy do tak przyrządzonej kawy wrzucają kostki lodu, tworząc bardzo popularną, orzeźwiającą kawę mrożoną.

Kolumbia

Trzeci potentat kawowy to Kolumbia, państwo leżące w północno-zachodniej części Ameryki Południowej. Pod względem geograficznym znajduje się ona w bardzo dogodnym miejscu, jeśli chodzi o uprawę kawowców. Przede wszystkim, Kolumbię przecina równik, można zatem oczekiwać wysokich tropikalnych temperatur. Z drugiej zaś strony, sąsiedztwo morza i oceanu sprawiają, że klimat łagodnieje. Powierzchnia kraju pokryta jest górami - Andami, które stwarzają jeszcze bardziej przyjazne kawowcom warunki atmosferyczne - umiarkowane temperatury i napływ wilgotnego powietrza.

A jak wygląda produkcja kawy w Kolumbii? Głównym gatunkiem uprawianym na zboczach gór jest arabica. Ok. 70% kawy rośnie na dużych, nowoczesnych plantacjach, pozostała część uprawiana jest przez małych prywatnych plantatorów. Owoce zbierane są ręcznie dwa razy w roku (a nie raz jak w Brazylii czy Wietnamie). Następnie, kawa poddawana jest obróbce "na mokro". Wszystko to sprawia, że już na starcie kawa kolumbijska zyskuje bardzo dużo na jakości. Dodatkowo jej jakość kontrolowana jest przez Narodową Federację Producentów Kawy, która dba o to, aby kawa eksportowana z Kolumbii odznaczała się najwyższą jakością. I tak, de facto, jest. Kawy kolumbijskie sprzedawane są pod własnymi markami, co jest zarezerwowane tylko dla tych najlepszych. Kawa kolumbijska, według znawców, jest jedną z najlepiej zbalansowanych kaw, posiada bardzo bogaty bukiet aromatów, pełne body, dużo słodyczy, delikatną goryczkę i kwaskowatość, często wyczuwalne są orzechowe nuty. Wszystkie te elementy idealnie ze sobą współgrają - kawa kolumbijska to kawa idealna, doceniana przez baristów i znawców gatunku na całym świecie. Najlepszej jakości kawa pochodzi z trzech rejonów: Medellin, Armenii i Manizales, nazywane w skrócie MAM. Najlepszą opinię i najwyższą cenę uzyskują ziarna z Medellin. Wybornym smakiem nie ustępują również ziarna dojrzewające w okolicach stolicy kraju - Bogoty. Największym problemem produkcji kawy w Kolumbii są zmienne warunki pogodowe, które niekorzystnie wpływają na wrażliwą arabikę. Z tego względu, ilości zbiorów owoców mogą różnić się znacząco w poszczególnych latach. Jednakże, uprawa kawy w Kolumbii traktowana jest szczególnie, plantatorzy dbają o to, aby nie pojawiła się rdza kawowa a szkodniki zaatakowały plony. Każdy samochód, wjeżdżając na terytorium kraju, opryskiwany jest preparatem przeciw chorobom kawowców.

Kawę kolumbijską (tę na export) ze względu na jakość dzielimy na trzy grupy: Supremo, Excelso oraz UGQ ( skrót od Unusual Good Quality, co oznacza kawę nadzwyczaj dobrej jakości). Kawy Supremo i Excelso wyróżniają się wspaniałym aromatem oraz jedwabistym, zrównoważonym smakiem. Są to kawy najwyższej jakości. Różnią się tym, że ziarna tej pierwszej są nieco większe. W praktyce jednak, kawa Supremo to kawa pochodząca z nowoczesnych plantacji, na których z większą łatwością utrzymywana jest jakość.

Kawa produkowana w Kolumbii dzieli się na kawę najwyższej jakości, eksportowaną na północ i wschód świata oraz tę gorszej jakości, stanowiącą odrzut w procesie produkcji, sprzedawaną na krajowym rynku. Tubylcy nie pijają zatem kawy dobrej jakości, dodatkowo na rynek krajowy sprowadzana jest z Wietnamu tania, mało ceniona za swoje walory smakowe robusta.

Indonezja

Zajmuje czwarte miejsce pod względem ilości produkowanej i eksportowanej na cały świat kawy. Indonezja to kraj leżący na ponad 17,5 tyś. wysp. Największe z nich to Jawa, Sumatra, Borneo, Sulawesi i Nowa Gwinea. Rozciągnięte wzdłuż równika, otoczone wodami Oceanu Indyjskiego i Pacyfiku, leżą w strefie wilgotnego klimatu równikowego. Warunki te idealnie nadają się do uprawy kawowców.

Historia pierwszych sadzonek sięga końca XVII wieku, kiedy to na Jawie Holendrzy dostrzegli możliwości jej uprawy. Arabica uprawiana była również na wyspach Sumatra i Sulawesi. Niestety, pod koniec XIX wieku, a dokładnie w roku 1877, plantacje arabiki zostały niemalże doszczętnie zniszczone przez rdzę kawową. Od tego czasu na wyspach Indonezji zaczęto uprawiać, sprowadzoną z Afryki, robustę - gatunek silniejszy, bardziej odporny na choroby. Obecnie produkcja arabiki stanowi tylko niewielki procent produkcji kawy w Indonezji. Nie oznacza to jednak, że nie zasługuje na uwagę. Wręcz przeciwnie, arabiki produkowane w Indonezji to wyśmienitej jakości kawy, doceniane przez smakoszy na całym świecie. Obecnie kawowce uprawia się głównie na Jawie, Sumatrze, Sulawesi (inna nazwa - Celebes), Nowej Gwinei, Bali, Flores czy Timor a nazwy uprawianych kaw przyjmują nazwy wysp lub miejsc, z których pochodzą, np. Arabica Java, Sumatra Mandhaling. Zbiory arabiki odbywają się od czerwca do grudnia, robusty zaś od maja do grudnia.

Na szczególną uwagę zasługuje kawa produkowana na wyspach Indonezji o nazwie Kopi Luwak - jest to jedna z najdroższych kaw świata. Swoją wyjątkową popularność zawdzięcza sposobowi, w jaki jest produkowana. Więcej na temat tej niezwykłej kawy dowiesz się z zakładki "Kawowe rarytasy - Kopi Luwak".