Z całą pewnością z espresso związana jest sztuka zwana Latte Art. Połączenie cremy z mleczną pianką stanowi bazę do tworzenia najróżniejszych, czasem wręcz zaskakujących, wzorów i obrazów.

Sztuka Latte Art rozwinęła się najprawdopodobniej przez przypadek. Nikt nie wie, kto był jej prekursorem ani gdzie dokładnie powstała. Wiadomo tylko, że jej początki odnajdywane są w słonecznej Italii, co wcale nas nie dziwi.

Do stworzenia fantazyjnego wzoru na kawie niezbędne są trzy warunki:

• prawidłowo zaparzone espresso,
• odpowiednio spienione mleko oraz
• umiejętności i fantazja baristy.

Powody, dla których espresso powinno być prawidłowo zaparzone, są dwa. Po pierwsze, tylko na takim espresso w wyniku ekstrakcji powstanie crema - brązowa mikropianka, stanowiąca bazę do Latte Art. Po drugie, kawa nie jest tylko i wyłącznie płótnem do tworzenia a później podziwiania artystycznych obrazków namalowanych na jej powierzchni. To wzorki i obrazki, cieszące oko klienta są wizualnym dodatkiem do pysznej włoskiej kawy.

Drugim niezbędnym elementem Latte Art jest odpowiednio spienione mleko. Szkół spieniania mleka jest wiele, ale najważniejsze jest to, aby nie zagotować mleka przed spienianiem, a podczas spieniania miało temperaturę 60-65ºC. Jeśli posiadamy ekspres do kawy, najprostszym sposobem będzie użycie dyszy do spieniania mleka zainstalowanej w urządzeniu. Istnieją też ręczne, małe spieniacze do mleka, proste w użyciu i zajmujące niewiele miejsca w kuchennej szafce. Idealna pianka powinna być gładka, jednolita i trwała. Nie powinna zawierać dużych pęcherzy powietrza, w tym celu należy kilka razy uderzyć dzbankiem o blat stołu i poruszać nim. Tym sposobem zapewnimy piance odpowiednią konsystencję.

Trzeci warunek to oczywiście czynnik ludzki. Nieograniczona pomysłowość, wyobraźnia i zmysł estetyczny sprawiają, że dwa powyższe składniki tworzą wspólnie za pomocą ręki artysty małe arcydzieła w filiżankach z kawą. Wyróżniamy dwie metody zdobienia kawy: free pour latte art oraz etching. Free pour latte art to technika, w której wzory i obrazki są tworzone tylko poprzez odpowiednie wlewanie spienionego mleka do kawy. Ważne są tutaj: precyzyjne manipulowanie dzbankiem z mlekiem, odpowiednia kolejność i szybkość ruchów a także opanowanie i skupienie. Etching - ta metoda to odniesienie do akwaforty - techniki graficznej polegającej na uzyskiwaniu rysunków na płytach miedzianych lub cynkowych a następnie przenoszenia ich na papier. W Latte Art etching polega na rysowaniu wzorów na powierzchni spienionego mleka różnego rodzaju sosami, syropami i posypkami z wykorzystaniem wykałaczek i innych specjalnych przyrządów, takich jak łyżki, szpatułki czy haczyki. Obie metody dają wspaniałe efekty, ale jeszcze bardziej zapierające dech w piersiach wzory i obrazki daje połączenie obu tych technik.

Bariści na całym świecie prześcigają się w opanowywaniu tej sztuki do perfekcji. Dowodem na to są coroczne zawody World Latte Art Championschip, w Polsce poprzedzone Mistrzostwami Polski Latte Art.

Latte Art to trudna sztuka, nie jest jednak zarezerwowana jedynie dla baristów. My także, we własnej kuchni możemy zamienić się w artystów i w filiżankach podawanych przyjaciołom wyczarowywać małe kawowe dzieła sztuki.