Podwyższona wydajność i działanie stymulujące

Napewno kofeina poprawia czas reakcji i sprawność umysłową u osób zmęczonych. Jednak nie da się jednoznacznie określić w jakim stopniu, ponieważ nie ma testów, które mogłyby wykluczyć pozostałe czynniki działające jednocześnie na organizm badanej osoby.

Działanie przeciwbólowe

Kofeina jest uważana za łagodny lek przeciwbólowy i stosowana jest w niektórych przypadkach jako wspomagacz środka przeciwbólowego. Poza tym zawęża lokalnie naczynia mózgowe, co może złagodzić bóle głowy lub migreny.

Efekt opóźniający senność

Kofeina zmniejsza senność i opóźnia zasypianie ponieważ wpływa na różne neuroprzekaźniki. Jednak ów wpływ należy traktować bardzo indywidualnie, bo w zależności od przypadku jest on różny. Dla przykładu, osoby pijące dużą ilość kawy z czasem do pewnego stopnia przyzwyczajają organizm do kofeiny. To zmniejsza jej skuteczność w opóźnianiu zasypiania. Odwrotnie jest u osób pijących kawę okazjonalnie. Tutaj efekt oddziaływania kofeiny będzie wyraźniejszy. Wpływ mogą też mieć uwarunkowania genetyczne: osoby z niektórymi wariantami receptora adenozyny wykazują większą czułość i śpią gorzej. Istotny jest również system enzymatyczny wątroby, w którym rozkładana jest kofeina. Tutaj też pojawiają się różnice genetyczne – u jednych kofeina rozkłada się w wątrobie szybciej, u innych wolniej.

Poziom cholesterolu

Ziarna kawy zawierają zaliczane do lipidów substancje, takie jak kafeol i kafestol. Szczególnie druga z nich może podnosić poziom cholesterolu we krwi, przy czym w badaniach naukowych nie wspomina się, że zwiększa się przez to w istotny sposób ryzyko dla zdrowia. Udział zarówno jednej, jak i drugiej substancji w gotowym naparze jest zresztą uzależniony od sposobu jego przygotowania. W przypadku papierowych filtrów substancje są skutecznie eliminowane, więc tak parzona kawa ma niewielki wpływ na poziom cholesterolu. Odwrotnie jest w przypadku kawy parzonej bez filtra – kafeol i kafestol pozostaje w napoju, więc potencjalnie szkodliwy czynnik pozostaje niewyeliminowany.

Ciśnienie tętnicze

Pod wpływem kofeiny ciśnienie tętnicze rośnie, lecz tylko nieznacznie i krótkotrwale, bo najdłużej na trzy godziny. Ponadto dzieje się tak tylko o osób, które nie są przyzwyczajone do picia kawy. Wywołanie długotrwałego efektu wysokiego ciśnienia, będącego obecnie jedną z głównych chorób cywilizacyjnych, w przypadku kawy jest raczej wykluczone.

Przemiana materii

Po wypiciu kawy na krótko może wzrosnąć temperatura ciała, ponieważ kofeina stymuluje zachodzącą w komórkach termogenezę, która jest niezbędna w przemianie materii. Uważa się że kofeina pobudza również lipolizę. W procesie tym dochodzi do rozpadu tłuszczu niezbędnego do wytwarzania energii w organizmie, który spala wówczas kalorie. Badania nie potwierdzają jednak, że można efektywnie chudnąć spożywając kawę.