Trochę historii – od pierwszego drzewka do światowej potęgi

Historia brazylijskich kawowców sięga XVIII w. kiedy to zasadzono tam pierwsze drzewko. Zdobycie go nie było zadaniem łatwym (a na ziemiach obu Ameryk próżno szukać naturalnie rosnących krzewów). Portugalczycy, których Brazylia była wówczas kolonią, mieli spore problemy z pozyskaniem sadzonek. Gujana Francuska a właściwie jej gubernator, proszony o podarowanie kawowca, nie wyraził na to zgody. Legenda głosi, iż z misją dyplomatyczną wysłano pewnego portugalskiego pułkownika, który to za pomocą swego uroku osobistego i miłej aparycji został obdarowany przez żonę gubernatora nasionami kawy.

Nie zawsze tamtejsza uprawa mogła poszczycić się tak jasnymi stronami. Początkowo plantacje zaspokajały potrzeby lokalne, jednak wraz z popytem jaki przyszedł wraz z zainteresowaniem ze strony USA i Europy - w drugiej połowie XIX w. Brazylia była już potęgą. Wobec tak dużego zapotrzebowania plantatorzy zaczęli sprowadzać robotników z Afryki a dokładniej - kupowali niewolników. Po 40 latach niewolnictwo zniesiono i co dziwne - nie zaszkodziło to przemysłowi kawowemu. W latach 20-30 XX w. 80% ziaren kawowca pochodziło właśnie z Brazylii.

Prowincje i ich odmiany

Uprawą kawowca zajmują się głównie trzy prowincje: Sao Paulo, Parana i Minas Gerais – ta trzecia odpowiada za 50% całej brazylijskiej produkcji. Na licznych plantacjach (ich liczba grubo przekracza 200000) spotkać można głównie Arabikę w odmianach takich jak:

• Santos – kawowce tej odmiany rosną w regionie Sao Paulo – ponieważ jego położenie nie wiąże się z dużymi wysokościami upraw, ma to niebagatelny wpływ na jej smak. Należy pamiętać, iż plantacje są rozrzucone na przestrzeni wielu setek kilometrów, więc ogólna charakterystyka smaku pozostaje podobna lecz w zależności od konkretnego położenia można zaobserwować znaczące różnice. Nazwę odmiana zawdzięcza portowi w mieście Santos, skąd duża część ziaren kawowca jest eksportowana.
  
  Santos to synonim delikatności, słodyczy połączony z aromatem czekolady, miodu i orzechów. Jest to jedna z najłagodniejszych kaw, polecana tym, którzy swoją przygodę z kawą dopiero zaczynają.
  
  
• Yellow Bourbon – człon nazwy „Bourbon” pochodzi od pierwszej wyspy, na której założono hodowlę, zaś „yellow” zapożyczone jest od nietypowego koloru owoców kawowca. Odmiana uprawiana jest w prowincji Minas Gerais, w rejonie o nazwie Mogiana. Tamtejsze tereny są wprost wymarzone do uprawy kawowca. Trudna dostępność plantacji i duże nachylenie terenu sprawiają, że większość prac pracowników plantacji wykonywana jest bez użycia maszyn – co z pewnością wywiera dodatkowo korzystny wpływ na jakość ziaren. Nic dziwnego, że właśnie z nich powstaje kawa niemal doskonała.
  
  Yellow Bourbon to esencja dobrej kawy brazylijskiej, jest delikatna, lekko słodka i pozbawiona kwasowości. W aromacie tej kawy wrażliwy nos odnaleźć może zapachy kwiatu pomarańczy, jaśminu, drzewka kawowego a także po odpowiednim paleniu: kardamonu, wiśni czy owoców leśnych.
  
  Według ekspertów jest najlepszą odmianą spośród kaw Brazylii.
  
  
• Rio – kawa o bardzo nietypowym smaku, porównywalnym do jodyny. Ten „medyczny” posmak ziarna Rio zawdzięczają rozwojowi mikroorganizmów na swej powierzchni.

• Mundo Novo – naturalna krzyżówka odmian Typica i Bourbon. Bardzo ceniona przez plantatorów ze względu na łatwość poddawania się uprawie oraz wysoką odporność na choroby. Kolejną niebagatelną jej zaletą jest wysoka produktywność.

• Caturra – to kuzynka odmiany Bourbon. Kawa wielu zalet: wydajna, doskonale radząca sobie w różnych warunkach, rodząca ziarna świetnej jakości, jednak potrzebująca ciągłego nadzoru i obfitego wspomagania w postaci nawozów.

• Catuai – odmiana charakteryzująca się dużą wydajnością ale wymagająca w hodowli, lubiąca dobre nawożenie. Jest skrzyżowaniem odmian Muondo Nuova i Caturaa.

• Typica - najstarsza odmiana botaniczna Arabiki, wiele z pozostałych rodzajów czerpało właśnie z niej. Nie jest to odmiana wydajna, owocuje bardzo skąpo, ale ze względu na doskonałą jakość ziaren doceniana przez plantatorów i konsumentów.

Brazylijskie Arabiki w większości są delikatne i pozbawione kwasowości. Wyczuć można w nich przyjemną, miękką słodycz czekolady. Doszukiwać się można w nich także aromatu orzechów, owoców leśnych i wiśni. Najlepsze jej odmiany to Santos i Yellow Bourbon. Jakością dorównuje im niewiele innych odmian – jedyną chyba konkurencją są kawy kolumbijskie.

W zależności od jakości ziaren, mieszanki pochodzące z brazylijskich upraw odnajdziemy u niemalże wszystkich producentów – począwszy od tych najtańszych do stosunkowo drogich. Mimo, iż Brazylii można zarzucić produkcję przedkładającą ilość nad jakość to produkuje ona dobre kawy i z pewnością jest najchętniej kupowaną kawą na świecie.