Trochę historii – od przydomowych upraw do światowej potęgi

Kiedy dokładnie drzewka kawowca zawitały do Kolumbii tak naprawdę nie wiadomo. Początkowo uprawiano kawę w przydomowych ogródkach, zaspokajając potrzeby gospodarstw. Pierwsze wzmianki o eksporcie kawy pochodzą z pierwszej połowy XIX w. Popyt na kolumbijską kawę zgłosiło wówczas USA. Kilkadziesiąt lat później kawa przeżywała swój złoty okres. Powstawały liczne plantacje, właściciele zbijali fortuny, państwo nie było stratne a mieszkańcy Stanów Zjednoczonych i Europy mogli cieszyć swe kubki smakowe. Niestety na przełomie XIX i XX w. trzyletnia wojna domowa zniszczyła krajową gospodarkę. Około 50 lat później o Kolumbii znowu można było mówić jako o kawowej potędze.

Uprawy i ich jakość

W przeciwieństwie do kawowego numer 1 – czyli Brazylii, Kolumbia bardzo dba o jakość swoich upraw. Rośnie tu ponad dwa i pół miliarda krzewów, uprawianych przez dwa miliony ludzi. Co najważniejsze, kawowiec jest traktowany tak jak przed wiekiem. Większość plantacji skupia się w tzw. "Trójkącie kawy”. Panują tam wyjątkowo sprzyjające uprawie kawowca warunki klimatyczne. Obszar doceniło UNESCO w 2011 r. Na liście organizacji figuruje jako „światowe dziedzictwo krajobrazu i kultury kawy”.

Walory smakowe kolumbijskich kaw i jej odmiany

Kolumbia produkuje odmianę arabica za pomocą metody zwanej mokrą. Dzięki niej zwiększa się intensywność aromatu kawy a jej ziarna tracą goryczkę. Kolumbijskie kawy określa się mianem kompletnych – są to kawy gwarantujące równowagę pomiędzy pełnym „body”, nikłą goryczką i delikatnie wyczuwalną kwasowością. W ich aromacie natrafić można zarówno na nuty czekoladowo-karmelowo-orzechowe jak i delikatnie owocowo-cytrusowe.

Najbardziej typowy odmiany kaw kolumbijskich to: Bourbon, Typica, Caturra i Maragogype.

Charakterystyka popularnych odmian:

Bourbon – jedna najpopularniejszych na świecie, wymagająca w uprawie, jednak warta włożonego w nią wysiłku. Daje o 20-30% większe zbiory niż odmiana Typica. Posiada mutacje swych odmian – ze względu na kolor owoców.

Zbalansowany smak o kwasowości wyczuwalnej jedynie dla wytrawnego kawosza, delikatność, kompleksowość i miękka słodycz stała się odpowiednikiem kawy idealnej dla wielu jej zwolenników.

Typica – najstarsza i najbardziej rozpowszechniona odmiana botaniczna arabiki, wiele z pozostałych rodzajów czerpało właśnie z niej. Nie jest to odmiana wydajna, owocuje bardzo skąpo ale ze względu na doskonałą jakość ziaren doceniana przez plantatorów i konsumentów. Tę odmianę uprawia się aż na 260 tysiącach hektarów plantacji w Kolumbii – co daje 1/3 wszystkich hodowli. Większość kakaowców uprawiana jest w sposób naturalny w niewielkich gospodarstwach rodzinnych.

Caturra – to kuzynka odmiany Bourbon. Kawa wielu zalet: wydajna, doskonale radząca sobie w różnych warunkach, rodząca ziarna świetnej jakości, jednak potrzebująca ciągłego nadzoru i obfitego wspomagania w postaci nawozów.

Maragogype – jest to mutacja odmiany Typica. To rodzaj nietypowy: roślina jest wysoka i rozłożysta, jej owoce duże (tzw. „ziarna słoniowe” - prawie dwa razy większe od zwykłych ziaren arabiki) ale niezbyt obficie rosnące. Maragogype to odmiana bardzo podatna na choroby i niesprzyjające warunki atmosferyczne – stąd też w porównaniu do gatunków innych ziaren – jej udział w rynku kaw jest znikomy. Scharakteryzować ją można jako przyjemną, delikatną z wyczuwalną nutą orzechową oraz posmakiem owoców jagód i malin. Niezwykły smak i aromat sprawia, że jest kawą wysoko cenioną.

Supremo – charakteryzuje się ziarnami najwyższej jakości, o ziarnach w rozmiarze 17 i 18 – co ma wpływ na jej intensywność i wyważenie. Smakosz odnajdzie tutaj interesujące połączenie aromatu i posmaku brzoskwini oraz owoców cytrusowych. Wielu ekspertów uznaje ten rodzaj kawy za „kompletną” – zapewniającą równowagę pomiędzy goryczką i pełnym body.

Jeżeli kiedykolwiek na opakowaniu kawy zobaczycie sylwetkę Juana Valdeza – wąsatego jegomościa w białym kapeluszu, z osiołkiem dźwigającym na grzbiecie worek kawy – możecie być pewni, że macie do czynienia z najwyższej jakości kawą promowaną przez kolumbijską Narodową Federację Kawy. To właśnie w ten przyjemny dla oka sposób organizacja naznacza produkty charakteryzujące się wysoką jakością. Bo niewątpliwie to Brazylia jest ilościowym numerem 1, ale to Kolumbii należy się miano prawdziwej królowej – ze względu na niedoścignioną jakość, zapach i smak rodzących się tam ziaren.